Q: 🤷♀️ Γνωρίζατε ότι οι προσπάθειες ενός μωρού να κρατάει το κεφάλι του όρθιο πολύ νωρίς δεν θεωρούνται φυσιολογικές !

🤷♀️ Ξέρετε ότι οι προσπάθειες ενός μωρού να κρατάει το κεφάλι του σε όρθια θέση πολύ νωρίς δεν θεωρούνται φυσιολογικές; Το ίδιο ισχύει και όταν η ανάπτυξη αυτής της δεξιότητας καθυστερεί. ⠀ 🆘 Αυτό είναι λόγος να απευθυνθείτε σε παιδονευρολόγο! ⠀ ❌ Πολλοί γονείς, όμως, θεωρούν λανθασμένα ότι πρόκειται για «προχωρημένη ανάπτυξη» όταν ένα μωρό περίπου ενός μήνα και σηκώνει ή κρατάει το κεφάλι του ήρεμα για λίγα λεπτά και χαίρονται πολύ με αυτό! ⠀ 🔔 Το γεγονός αυτό μπορεί να είναι ένα «καμπανάκι», που ενδέχεται να σχετίζεται με ζητήματα όπως αυξημένη ενδοκράνιακη πίεση ή αυξημένος μυϊκός τόνος στους αυχενικούς μύες.

Question 1

Πώς μπορώ να βοηθήσουμε την ανάπτυξη του παιδιού μου που είναι περίπου 1 έτους;

Accepted Answer

Αγαπημένες μαμάδες,
 αν το παιδί σας αναπτύσσεται μέσα στα φυσιολογικά όρια της ηλικίας του και έχει περάσει όλα τα στάδια ανάπτυξης χωρίς δυσκολίες, τότε το πιο σημαντικό που χρειάζεται είναι υπομονή.
Από την ηλικία του 1 έτους και μετά, η προσοχή μας πρέπει να στρέφεται κυρίως στην ανάπτυξη της εκφραστικής ομιλίας του παιδιού. Παρατηρήστε πώς εμπλουτίζεται σταδιακά το ενεργό λεξιλόγιό του, πώς εμφανίζονται νέα λόγια και ήχοι.
Ίσως αναρωτηθείτε:
«Τι πρέπει να κάνω; Να του μιλάω ασταμάτητα; Να του διαβάζω συνέχεια βιβλία;»
Η απάντηση είναι: όχι απαραίτητα.
Η ενέργεια και ο χρόνος σας είναι καλό να κατευθυνθούν στα εξής:
🌱 Τι βοηθά πραγματικά την ανάπτυξη
✅ Σωματική δραστηριότητα σε όλες τις μορφές της.
 Χρησιμοποιήστε μπάλες γυμναστικής, τραμπολίνο, σκαρφαλώματα, σκαλάκια, κούνιες. Αφήστε το παιδί να παίζει σε παιδικές χαρές και υπαίθρια αθλητικά παιχνίδια.
✅Παρατήρηση του κόσμου γύρω μας.
 Καθώς πηγαίνετε βόλτα, στην παιδική χαρά, στο κατάστημα ή στον γιατρό, δείχνετε και συζητήστε μαζί ό,τι συναντάτε: λουλούδια, φύλλα, δέντρα. Μυρίστε τα, θαυμάστε την ομορφιά τους, ονομάστε τα χρώματα, συγκρίνετε, μετρήστε φύλλα, πέτρες, πέταλα. Αγγίξτε τον κορμό του δέντρου, νιώστε την υφή, ακόμα και αγκαλιάστε το.
✅Ακούστε τους ήχους.
 Δώστε προσοχή σε ήχους της καθημερινότητας: το νερό που τρέχει, το βρασμό του νερού, τον ήχο μιας μηχανής ή αυτοκινήτου, τα βήματα. Είναι εξίσου σημαντικό να ακούτε τη σιωπή και το κελάηδισμα των πουλιών.
✅ Μιμηθείτε ζώα (ήχους και κινήσεις).
✅Δώστε ήχο σε μη λεκτικούς ήχους:
 «πατ-πατ» τα ποδαράκια, «τικ-τικ» το σφυράκι, «ντιν-ντιν» το κουδουνάκι, «πλιτς-πλατς» η βροχή.
✅ Αναπτύξτε την κίνηση των χεριών και των δαχτύλων:
 ρίξτε φασόλια σε μπουκάλια, περάστε μακαρόνια από τρύπες σουρωτηριού, ζωγραφίστε με το δάχτυλο σε σιμιγδάλι, μεταφέρετε αντικείμενα από κουτί σε σακουλάκι και πίσω.
✅ «Διαβάστε» βιβλία:
 παρατηρήστε σωστά τις εικόνες, δείξτε, ονομάστε, συζητήστε.
✅ Παίξτε με τουβλάκια και ζωάκια.
 Φανταστείτε ιστορίες: χτίστε «σπιτάκια», ταΐστε τα ζωάκια, βάλτε τα για ύπνο, αγκαλιάστε τα.
✅ Χρησιμοποιήστε αισθητηριακά κουτιά (Sensory boxes) με διάφορα υλικά.
✅ Παίξτε με το νερό:
 γεμίστε, αδειάστε, μεταφέρετε, χύστε.
 ✅Αφήστε το παιδί να αγγίξει φαγητά (για λίγο):
 μακαρόνια, χυλό, σούπα — χωρίς φωνές και μάλωμα.
 ✅Κάντε μασάζ στο σώμα, στις παλάμες και στα δαχτυλάκια, λέγοντας μικρά, απλά στιχάκια.

Question 2

Τι προκαλεί  το Σύνδρομο Ελλειμματικής Προσοχής και Υπερκινητικότητας (ΔΕΠΥ)

Accepted Answer

Το Σύνδρομο Ελλειμματικής Προσοχής και Υπερκινητικότητας (ΔΕΠΥ) θεωρείται μία από τις πιο συχνές ψυχο-νευροαναπτυξιακές διαταραχές στη σύγχρονη εποχή 😱.

☝️ Στα πρώτα χρόνια που μελετούσαν τη ΔΕΠΥ, πίστευαν ότι τα συμπτώματα (απροσεξία, παρορμητικότητα, υπερκινητικότητα) ίσως οφείλονταν σε μια πολύ μικρή εγκεφαλική “βλάβη” και γι’ αυτό χρησιμοποιούσαν τον όρο “ελάχιστη εγκεφαλική βλάβη”. Όμως με την έρευνα δεν βρέθηκαν συγκεκριμένες ανατομικές ή οργανικές βλάβες στον εγκέφαλο. Έτσι, ο όρος άλλαξε σε “ελάχιστη εγκεφαλική δυσλειτουργία”, για να δείχνει ότι πρόκειται περισσότερο για μια λειτουργική/νευροαναπτυξιακή δυσκολία και όχι για μια ξεκάθαρη βλάβη στον εγκέφαλο. Με λίγα λόγια, η ΔΕΠΥ δεν θεωρείται “εγκεφαλική βλάβη”, αλλά ένας διαφορετικός τρόπος λειτουργίας του εγκεφάλου, που μπορεί να υποστηριχθεί αποτελεσματικά με σωστή καθοδήγηση και κατάλληλη παρέμβαση.
Η ΔΕΠΥ αποτελεί μία από τις πιο συχνές αιτίες:
 • προβλημάτων συμπεριφοράς,
 • δυσκολιών στη μάθηση (στην προσχολική και σχολική ηλικία),
 • δυσκολιών στις σχέσεις με τους άλλους
 και, τελικά, μπορεί να οδηγήσει σε χαμηλή αυτοεκτίμηση.

Το παιδί που είναι συνεχώς σε κίνηση χαρακτηρίζεται συχνά ως «υπερκινητικό» και η συμπεριφορά του αρχίζει να κουράζει και να πιέζει τους γύρω του 😒 — και αργότερα, τον ίδιο του τον εαυτό. Το παιδί μπορεί να μην ανταποκρίνεται στις απαιτήσεις των ενηλίκων, να δυσκολεύεται να διαχειριστεί την αποτυχία, να λέει συχνά ψέματα, να προκαλεί φθορές σε αντικείμενα και, σε κάποιες περιπτώσεις, ακόμη και να φέρεται άσχημα στα ζώα.

Στη σχολική ηλικία, τα συμπτώματα συχνά γίνονται εντονότερα και προστίθενται και δυσκολίες στην επίδοση. Στο σχολείο αλλά και στο σπίτι, μπορεί να το θεωρούν «κακό παιδί» 🙍 και πολλές φορές, επηρεασμένο από αυτή την εικόνα, «επιβεβαιώνει» άθελά του τον αρνητικό ρόλο και συμπεριφέρεται ακόμη χειρότερα.

Με τα χρόνια, η σχέση ανάμεσα σε αυτά τα παιδιά και τους γονείς τους μπορεί να γίνει τεταμένη και συγκρουσιακή 🗣️. Η παιδαγωγός ή η δασκάλα τηλεφωνεί συχνά για να πει ότι «έτσι δεν μπορεί να συνεχιστεί». Συγγενείς και φίλοι κατηγορούν τους γονείς για «κακή ανατροφή».
 Και οι γονείς… σηκώνουν τα χέρια ψηλά.

Question 3

Πώς μπορώ να προλάβω πιθανά προβλήματα στην ανάπτυξη του μωρού  από πολύ νωρίς;

Accepted Answer

Ξέρετε ότι στον 1ο μήνα ο έλεγχος από τον παιδίατρο είναι καθοριστικός, όχι μόνο για την ανάπτυξη, τη σίτιση και τον ύπνο, αλλά και για να εντοπιστούν έγκαιρα τυχόν σημάδια που χρειάζονται παρακολούθηση; Αν υπάρχει οποιαδήποτε ανησυχία (π.χ. έντονη ασυμμετρία, δυσκολία στη σίτιση, ασυνήθιστα χαμηλός ή υψηλός μυϊκός τόνος, ή καθυστέρηση στα αναπτυξιακά ορόσημα), ο παιδίατρος μπορεί να προτείνει στοχευμένη αξιολόγηση από τους κατάλληλους ειδικούς, όπως παιδονευρολόγο, παιδο-ορθοπεδικό, φυσικοθεραπευτή ή εργοθεραπευτή, ανάλογα με την περίπτωση. Οι δυσκολίες στην ανάπτυξη δεν έχουν μία μόνο αιτία—μπορεί να σχετίζονται με πολλούς παράγοντες (π.χ. προωρότητα, ιδιαιτερότητες κύησης/τοκετού, ιατρικούς ή νευροαναπτυξιακούς παράγοντες)—γι’ αυτό το πιο σημαντικό είναι η έγκαιρη και σωστή εκτίμηση και η κατάλληλη καθοδήγηση.

Question 4

– «Ο γιος μου είναι τριών εβδομάδων και συχνά χαμογελάει στον ύπνο του! Βλέπει όνειρα;» 😴

Accepted Answer

Απάντηση:
 – Φυσικά και όχι, αγαπημένες μου! 😇
 Σε αυτή την ηλικία δεν βλέπει ακόμη όνειρα, γιατί δεν έχουν ωριμάσει οι ανώτερες νοητικές λειτουργίες που σχετίζονται με την αντίληψη, τη σύνθεση, την ανάλυση και την αποθήκευση/ανάμνηση των γεγονότων της ζωής.
😁 Αυτό το χαμόγελο — δηλαδή η κίνηση των μυών του προσώπου — το ονομάζουμε «φυσιολογικό χαμόγελο».
Η εμφάνιση του αληθινού «κοινωνικού χαμόγελου» βοηθιέται από τη στενή συναισθηματική επαφή με τη μαμά, τα τρυφερά αγγίγματα και τον θηλασμό.
 Και κάτι ακόμη: η εμφάνιση αυτού του «κοινωνικού χαμόγελου» στον 2ο μήνα ζωής μας δείχνει ότι ολοκληρώνεται η περίοδος του νεογνού!
Να είστε ευτυχισμένες! Να προσέχετε τα παιδάκια σας! 💛

Question 5

🤷‍♀️ Γνωρίζατε ότι οι προσπάθειες ενός μωρού να κρατάει το κεφάλι του όρθιο πολύ νωρίς δεν θεωρούνται φυσιολογικές !

Accepted Answer

🤷‍♀️ Ξέρετε ότι οι προσπάθειες ενός μωρού να κρατάει το κεφάλι του σε όρθια θέση πολύ νωρίς δεν θεωρούνται φυσιολογικές; Το ίδιο ισχύει και όταν η ανάπτυξη αυτής της δεξιότητας καθυστερεί.
 ⠀
 🆘 Αυτό είναι λόγος να απευθυνθείτε σε παιδονευρολόγο!
 ⠀
 ❌ Πολλοί γονείς, όμως, θεωρούν λανθασμένα ότι πρόκειται για «προχωρημένη ανάπτυξη» όταν ένα μωρό περίπου ενός μήνα και σηκώνει ή κρατάει το κεφάλι του ήρεμα για λίγα λεπτά και χαίρονται πολύ με  αυτό!
 ⠀
 🔔 Το γεγονός αυτό μπορεί να είναι ένα «καμπανάκι», που ενδέχεται να σχετίζεται με ζητήματα όπως αυξημένη ενδοκράνιακη πίεση ή αυξημένος μυϊκός τόνος στους αυχενικούς μύες.

Question 6

Το μωρό μας είναι 4 μηνών. Μόλις ο παιδίατρος έμαθε ότι ο τοκετός έγινε με καισαρική, μας πρότεινε να το τυλίγουμε σφιχτά με κουβερτάκι /σεντονάκι τουλάχιστον 3–4 φορές την ημέρα ή και τη νύχτα. Για ποιον λόγο το προτείνει;

Accepted Answer

Αγαπητή μητέρα, αυτή την ερώτηση θα έπρεπε πρώτα απ’ όλα να την κάνετε στον γιατρό που παρακολουθούσε το μωρό σας.
👏 Από τη δική μου πλευρά, χειροκροτώ αυτόν/αυτήν τον παιδίατρο!
 👏 Μπράβο!
 👍 Έπραξε σωστά και σας έδωσε μια πολύ σωστή και πολύτιμη συμβουλή.
🌻 Θα σας πω τη δική μου οπτική.
 🌻 Τα παιδιά που γεννήθηκαν με καισαρική, «στερούνται» κάποια σημαντικά ερεθίσματα.
 🌻 Στη δική σας περίπτωση, το μωρό δεν δέχτηκε την πίεση των γεννητικών οδών. Αυτό σημαίνει ότι οι μύες, οι σύνδεσμοι και οι τένοντες δεν πήραν την πρώτη και πολύ σημαντική διέγερση. Με απλά λόγια, ο οργανισμός του μωρού σαν να «δεν ξύπνησε» όπως θα συνέβαινε με έναν φυσιολογικό τοκετό.
 🎓 Με επιστημονικούς όρους, δεν «ενεργοποιήθηκε» έγκαιρα η ιδιοδεκτικότητα (η ικανότητα του σώματος να νιώθει τη θέση και την κίνησή του).☝️
❓ Τι μπορεί να περιμένει κανείς αργότερα, στην ηλικία του μέσου και μεγάλου νηπιαγωγείου;
 ❓ Με ποιες δυσκολίες μπορεί να έρθετε αντιμέτωποι στο κοντινό μέλλον;
 ♦️ Και πώς μπορείτε να βοηθήσετε το παιδί σε αυτή την κατάσταση;
👩‍💻 Για όλα αυτά θα μιλήσω αναλυτικά και με απλό τρόπο στο δωρεάν online εντατικό σεμινάριο:
 ♦️ «Από πού προκύπτουν τα έξυπνα παιδιά;» ♦️
👍 Προσθέτω ότι ο παιδίατρος ήδη φρόντισε το μωρό σας, σας έδωσε μια «προληπτική κίνηση», ώστε να καταφέρετε να αποφύγετε πιθανά προβλήματα στο μέλλον.
Το να τυλίγουμε σφιχτά με κουβερτάκι μπορεί να αντισταθμίσει μια πιθανή δυσλειτουργία που ίσως υπάρχει. Κάθε νεογέννητο χρειάζεται να μάθει να αισθάνεται και να «νιώθει» το σώμα του. Η φυσική γέννα βοηθά να ξεκινήσει έγκαιρα αυτή η λειτουργία.
Υπάρχουν και άλλοι λόγοι για τους οποίους είναι χρήσιμο το τύλιγμα , αλλά αυτό αφορά περισσότερο την παιδιατρική και όχι τη νευροψυχολογία. Ίσως υπήρχαν και άλλες λεπτομέρειες που δεν αναφέρατε, όμως γενικά η εικόνα μου είναι σαφής.

Question 7

Γιατί ο γιος μου (5 ετών) μασάει συνέχεια το γιακά από την μπλούζα, τη γωνία από το σεντόνι/πάπλωμα και δαγκώνει μολύβια και παιχνίδια;

Accepted Answer

❤️ Αγαπητή μητέρα, τέτοιες συνήθειες τις συναντάμε σε πολλά σύγχρονα παιδιά!
Θα πρόσθετα εδώ και μερικά ακόμη παραδείγματα:
 μάσημα των μαλλιών του, τύλιγμα των μαλλιών στο δάχτυλο, ευχαρίστηση από το βούρτσισμα με ηλεκτρική οδοντόβουρτσα, καθώς και έντονη προτίμηση σε «δυνατές» γεύσεις (ξινό, αλμυρό, πικρό…).
🔥 Αυτό δείχνει ότι οι στοματικοί αισθητηριακοί υποδοχείς (μέσα στο στόμα) χρειάζονται επιπλέον απτική/αισθητηριακή διέγερση.
🔥 Αυτό δεν είναι απαραίτητα κάτι κακό, γιατί αυτή τη στιγμή αυτοί οι μηχανισμοί λειτουργούν για το παιδί σαν ένα προστατευτικό και καταπραϋντικό μέσο. Έτσι, συχνά το παιδί συγκεντρώνεται καλύτερα κατά τη διάρκεια των δραστηριοτήτων/μαθημάτων.
♦️ Σε αυτή την περίπτωση, χρειάζεται να δουλέψετε με το παιδί προς την κατεύθυνση της στοματικής αισθητηριακής ολοκλήρωσης και διέγερσης. ♦️
✅ Μπορείτε να αγοράσετε ειδικά παιχνίδια και αντικείμενα για μάσημα.
 Αν σας ενδιαφέρει, γράψτε μου στα σχόλια και θα σας πω ονόματα/προτάσεις.
✅ Μπορείτε επίσης να χρησιμοποιήσετε πράγματα που υπάρχουν σχεδόν σε κάθε σπίτι.
✅ Προτείνετε στο παιδί μέσα στη μέρα:
 🌻 τραγανά παξιμαδάκια/ρυζογκοφρέτες
 🌻 αποξηραμένα φρούτα σε “chips”
 🌻 γλειφιτζούρια σε ξυλάκι
 🌻 τσίχλα
 🌻 ξινά μήλα
 🌻 ποπ κορν
 🌻 σποράκια
 🌻 μαλακές καραμέλες τύπου “toffee” (μασητές)

❗ Παρεμπιπτόντως, τις παραπάνω συστάσεις τις δίνω και σε γονείς των οποίων τα παιδιά ηλικίας 5–6 ετών έχουν δυσκολίες στην προφορά κάποιων ήχων.
Επίσης, διαταραχές στη στοματική αισθητηριακή ευαισθησία είναι μία από τις αιτίες δυσκολιών και καθυστερήσεων στην ανάπτυξη του λόγου!
⬇️ Μιλήσαμε τώρα για μειωμένη ευαισθησία των υποδοχέων μέσα στη στοματική κοιλότητα.
Με την ίδια συχνότητα στη δουλειά μου συναντώ και παιδιά που έχουν:
 ⬆️ αυξημένη στοματική ευαισθησία.
Σε αυτή την περίπτωση, το παιδί μπορεί να κάνει εμετικό αντανακλαστικό όταν έρχεται σε επαφή με κουτάλι ή οδοντόβουρτσα μέσα στο στόμα, να πνίγεται/να κάνει τάση για εμετό με κομμάτια φαγητού κ.λπ.

Question 8

🤷‍♀️ Γιατί το παιδί κλείνει τα αυτιά του με τα χέρια;

Accepted Answer

🔺 Αγαπητή Τατιάνα!
 Οι λόγοι μπορεί να είναι περισσότεροι από ένας.
 Για να υπάρχει πιο ολοκληρωμένη εικόνα, θα ήταν καλό να απαντηθούν πρώτα μερικές ερωτήσεις:
🌻 Πόσο χρονών είναι το παιδί;
 🌻 Σε ποια ηλικία άρχισε να κλείνει τα αυτιά του;
 🌻 Έχει αποκλειστεί ο αυτισμός ή η ΔΑΦ (Διαταραχή Αυτιστικού Φάσματος);
 🌻 Έχει γίνει αξιολόγηση από ακοολόγο και ποια είναι η γνώμη του;
✅ Η πιο συχνή αιτία είναι η ηλικιακή ακουστική υπερευαισθησία, η οποία συνήθως υποχωρεί όσο το παιδί πλησιάζει τη σχολική ηλικία.
Οι γονείς συνήθως αρχίζουν να το παρατηρούν αυτό γύρω στα 2–3 έτη.
Στις περισσότερες περιπτώσεις σχετίζεται με:
 • αυξημένη διέγερση του νευρικού συστήματος
 • ή αυξημένο άγχος του παιδιού
Το παιδί μπορεί να αντιδρά έντονα σε ήχους από:
 • ηλεκτρικές συσκευές (μίξερ, μηχανή κιμά, ηλεκτρική σκούπα, πιστολάκι μαλλιών κ.ά.)
 • το καζανάκι της τουαλέτας
 • τον απορροφητήρα κ.λπ.
❓ Τι μπορούμε να κάνουμε σε αυτή την περίπτωση;
 • να εξηγήσουμε στο παιδί από πού προέρχεται ο ήχος
 • να του πούμε ότι η χρήση αυτών των συσκευών δεν είναι επικίνδυνη
 • να το γνωρίσουμε με τη συσκευή όταν είναι σβηστή και να του εξηγήσουμε σε τι χρησιμεύει
 • να το προειδοποιούμε πριν τη χρησιμοποιήσουμε και να του ζητάμε να απομακρυνθεί λίγο
 • τις στιγμές έντονου θορύβου, να του προτείνουμε να αγκαλιάσει το αγαπημένο του παιχνίδι (που επίσης «φοβάται» τον ήχο) και να εξηγήσουμε τόσο στο παιδί όσο και στο παιχνίδι ότι δεν χρειάζεται να φοβούνται
 • να δώσουμε στο παιδί ένα κουτάλι και μια κατσαρόλα ώστε να δημιουργήσει δικό του δυνατό ήχο — συχνά έτσι αντιδρά εντελώς διαφορετικά
Με τον καιρό το παιδί συνηθίζει, και αργότερα μπορούμε ακόμη και να του ζητάμε να μας βοηθά όταν χρησιμοποιούμε αυτές τις συσκευές.
🔥 Αν το παιδί φοβάται θορυβώδεις παρέες/πολύ κόσμο, σας προτείνω την αγαπημένη μου άσκηση, που βοηθά στην «ενσωμάτωση/ρύθμιση» της οστέινης αγωγιμότητας (bone conduction).
🙉 Κλείστε τα αυτάκια του παιδιού (με ακουστικά ή με τα χέρια σας), ακουμπήστε το μέτωπό σας στο μετωπάκι του παιδιού και αρχίστε να βγάζετε διαφορετικούς ήχους. Ξεκινήστε με φωνήεντα, με διαφορετική διάρκεια και διαφορετική ένταση, π.χ.:
 «ααα–ΑΑΑΑ», «ουουυ–ουυυυ», «ααα–ουυυ» κ.ο.κ.
 Κάντε το σαν παιχνίδι και αλλάξτε ρόλους.
👍 Με αυτόν τον τρόπο «ομαλοποιούμε» την οστέινη αγωγιμότητα των ήχων προς το εσωτερικό αυτί μέσω των οστών του κρανίου.

Question 9

Σε ποια ηλικία πρέπει το παιδί να κρατά σωστά το κουτάλι ή το μολύβι; Και τι σημαίνει «σωστά»;

Accepted Answer

«Σωστά» σημαίνει με τρία δάχτυλα!
✅ Σε φυσιολογική λαβή, το μολύβι ή το στυλό πρέπει να ακουμπά στην πάνω φάλαγγα του μεσαίου δαχτύλου, να σταθεροποιείται από πάνω με τον αντίχειρα και από το πλάι με τον δείκτη.
Για να μπορέσει το παιδί να γράφει και να τρώει εύκολα όπως οι γονείς του, χρειάζεται να περάσει ένα φυσιολογικό «μονοπάτι» ανάπτυξης των δαχτύλων και της παλάμης από τη γέννηση μέχρι τον 1 χρόνο.
Στάδια ανάπτυξης της λαβής (από 0–12 μηνών)
1ο στάδιο (έως 2–3 μηνών)
Τα χεράκια του μωρού είναι σφιγμένα σε γροθιά.
 ⚠️ Ο αντίχειρας ΔΕΝ πρέπει να είναι κρυμμένος μέσα στη γροθιά.
 Δώστε προσοχή: αν ο αντίχειρας είναι μέσα στη γροθιά και τον «πιέζουν» τα υπόλοιπα 4 δάχτυλα, αυτό είναι ένα “καμπανάκι” που μπορεί αργότερα να γίνει σοβαρό πρόβλημα.
 (Αν θέλετε, μπορώ να το εξηγήσω πιο αναλυτικά — γράψτε στα σχόλια τη λέξη «ΓΡΟΘΙΑ».)
2ο στάδιο (έως 5 μηνών)
Οι παλάμες αρχίζουν να ανοίγουν και το μωρό κλείνει τη γροθιά μόνο όταν του βάλουμε κάτι στο χέρι. Παρακολουθεί τα χέρια του και συχνά τα βάζει στο στόμα.
3ο στάδιο (μετά τους 5 μήνες)
Πρέπει να εμφανιστεί η «τσιμπιδωτή λαβή» (pincer grasp):
 ο αντίχειρας και ο δείκτης κινούνται παράλληλα και προσπαθούν να πιάσουν μικρά αντικείμενα, κορδονάκια κ.λπ.
4ο στάδιο (μετά τους 6 μήνες)
Εμφανίζεται η «λαβή τσιμπήματος»: ο αντίχειρας και ο δείκτης ενώνονται σαν δαχτυλίδι.
5ο στάδιο (έως 10 μηνών)
Εμφανίζεται η χειρονομία του δείκτη (δείχνει με το δάχτυλο).
 Αν δεν υπάρχει, πρέπει να τη διδάξουμε στο παιδί.
 Για τη σημασία του δείκτη μιλάω αναλυτικά στο δωρεάν εντατικό: «Από πού προκύπτουν τα έξυπνα παιδιά;»
Σε αυτή την ηλικία, τα παιδιά μεταφέρουν αντικείμενα από το ένα χέρι στο άλλο, τα ρίχνουν σε κουτί, βάζουν το κουτάλι σε πιάτο ή κούπα κ.λπ.
Δεξί ή αριστερό χέρι;
Μην ανησυχείτε αν το παιδί κρατά το κουτάλι πότε με το αριστερό και πότε με το δεξί.
 ✅ Μέχρι τα 2 έτη και τα δύο χέρια δουλεύουν σχεδόν το ίδιο.
 Η «κυρίαρχη» (leading) πλευρά συνήθως ξεκαθαρίζει προς την αρχή του 3ου έτους.
Πότε το μαθαίνουμε “σωστά” με 3 δάχτυλα;
✅ Μετά τα 3 έτη είναι η κατάλληλη περίοδος για να διδάξουμε στο παιδί τη σωστή λαβή με τρία δάχτυλα για μολύβι και κουτάλι.
Αν το παιδί έχει τυπική ανάπτυξη και έχει περάσει όλα τα παραπάνω στάδια μέχρι τον 1 χρόνο, αυτός ο τρόπος λαβής έρχεται συνήθως εύκολα.
Αν το παιδί είναι 4 ετών και ακόμα κρατά το μολύβι ή το κουτάλι με διαφορετικό τρόπο, 5 απλές ασκήσεις μπορούν να βοηθήσουν σημαντικά

Question 10

Και το δικό σας μωρό στους 10 μήνες το κάνει αυτό;

Accepted Answer

Οι νέες δεξιότητες του μωρού πάντα χαροποιούν όλη την οικογένεια: το πρώτο «Αγκού», το μωρό κάθεται, μπουσουλάει, κάνει τα πρώτα του βήματα.
 Παράλληλα, αυτές οι δεξιότητες μας δείχνουν αν το μωρό αναπτύσσεται σωστά.
Σήμερα θα σας πω ποια είναι τα αναπτυξιακά “ορόσημα” για ένα παιδί 10 μηνών.
✅ ΣΚΕΨΗ / ΝΟΗΤΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ
 • Σε αυτή την ηλικία το παιδί καταλαβαίνει λέξεις.
 • Θυμάται γεγονότα.
 • Αν του πούμε «Δώσε!», δίνει.
 • Αν κρύψετε ένα γνωστό του παιχνίδι κάτω από ένα κουβαδάκι, το παιδί πρέπει να απλώσει το χέρι, να σηκώσει το κουβαδάκι και να βγάλει το παιχνίδι.
✅ ΟΜΙΛΙΑ / ΛΟΓΟΣ
 • Βαβίζει (σαν προσπάθεια μίμησης).
 • Καταλαβαίνει λέξεις και απλές φράσεις.
 • Εμφανίζονται μεμονωμένες λέξεις και συλλαβές (π.χ. «ντα», «μπα», «μαμ»).
✅ ΚΙΝΗΣΗ
 • Χειροκροτά, χρησιμοποιεί χειρονομίες για επικοινωνία.
 • Γυρίζει από ανάσκελα σε μπρούμυτα και το αντίστροφο.
 • Κάθεται χωρίς στήριξη.
 • Μπουσουλάει.
 • Στέκεται κρατώντας στήριγμα.
 • Έχει «τσιμπιδωτή λαβή» (πινσετική) για μικρά αντικείμενα.
✅ ΠΑΙΧΝΙΔΙ
 • Κάνει «προσποιητές»/συμβολικές πράξεις με παιχνίδια και αντικείμενα.
 • Πετάει, σπρώχνει, πιάνει παιχνίδια.
 • Του αρέσει να ακούει μουσική, χορεύει/κουνιέται στον ρυθμό.
 • Μπορεί να ανοίγει και να κλείνει (π.χ. καπάκια/πόρτες — το κείμενο συνεχίζει).
✅ ΑΥΤΟΕΞΥΠΗΡΕΤΗΣΗ
 • Τρώει με κουτάλι, πίνει από κούπα που την κρατά ο ενήλικας.
 • Κρατά το μπουκάλι από το οποίο πίνει/θηλάζει.
 • Μασάει μικρά κομματάκια (μπανάνα, ψωμί).
 • Βοηθάει στο ντύσιμο: δίνει χεράκι ή ποδαράκι.
✅ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΑ & ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ
 • Δείχνει ποικίλες συναισθηματικές και εκφραστικές αντιδράσεις…
 (η συνέχεια δεν φαίνεται στη φωτογραφία)
✅ ΚΑΤΑΣΚΕΥΕΣ / ΣΥΝΘΕΣΗ
 • Προσπαθεί να περνάει κρίκους στο στέλεχος μιας πυραμίδας (παιχνίδι με δαχτυλίδια).
 • Προσπαθεί να βάζει το ένα τουβλάκι πάνω στο άλλο.
 • Βγάζει και πετάει/αφαιρεί τους κρίκους από το στέλεχος της πυραμίδας.
✅ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗ / ΓΝΩΣΤΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ
 • Απομακρύνει εμπόδιο που τον εμποδίζει να φτάσει ένα παιχνίδι.
 • Όταν ακούει τη φράση «Τι μεγάλος/μεγάλη!», σηκώνει τα χέρια (σαν κίνηση συνοδευτική).
 • Έχει χειρονομία δείκτη (δείχνει με το δάχτυλο).
 • Μπορεί να αναγνωρίσει αντικείμενο σε εικόνα.
 • Δείχνει μέρη του προσώπου σε παιχνίδι ή σε ενήλικα (π.χ. «πού είναι η μυτούλα;», «πού είναι τα ματάκια;»).
 • Αντιδρά στο όνομά του και σε απλές οδηγίες, π.χ. «βρες το αντικείμενο» (τουβλάκι, μπαλάκι).
 • Χορεύει με χαρούμενη μουσική.
 • Αναγνωρίζει τον εαυτό του και τους δικούς του στον καθρέφτη.
 • Πιάνει ένα παιχνίδι από οποιαδήποτε θέση.
 • Αντιδρά διαφορετικά στους δικούς του και στους ξένους.

Question 11

Γιατί το παιδί μου ξαφνικά σταμάτησε να μιλάει; Και τι μπορούμε να κάνουμε;

Accepted Answer

Με τέτοιες ερωτήσεις με πλησιάζουν συχνά μαμάδες.
Γύρω στον 1 χρόνο αρχίζουν να εμφανίζονται γρήγορα οι πρώτες απλές λέξεις…
 Και μετά, σε ηλικία περίπου 1,5–1,8 ετών, κάποιες λέξεις εξαφανίζονται από την ενεργή ομιλία του παιδιού. Σε άλλα παιδιά σταματά να εμφανίζεται νέο λεξιλόγιο… Με λίγα λόγια, παρατηρείται μια «οπισθοδρόμηση» στην ανάπτυξη του λόγου.
Οι αιτίες μπορεί να είναι πολλές. Οι πιο συχνές είναι:
 • μεγάλο ψυχικό/συναισθηματικό τραύμα (π.χ. έντονος καβγάς των γονιών, ακατάλληλη συμπεριφορά νταντάς προς το παιδί, έλλειψη ζεστής επαφής και επικοινωνίας με τη μαμά, παρατεταμένη/δύσκολη προσαρμογή στον παιδικό σταθμό κ.ά.)
 • αυξημένη νευρικότητα της μαμάς και επικοινωνία με το παιδί σε υψηλούς τόνους
 • λοιμώξεις, όπως γαστρεντερικές λοιμώξεις και λοιμώξεις του ουροποιητικού
 • πιθανές συνέπειες μετά από προγραμματισμένο εμβολιασμό (το κείμενο ζητά ιδιαίτερη προσοχή στο εμβόλιο DTP/«ΑΚДС»)
 • μη ισορροπημένη, φτωχή διατροφή
 • γέννηση δεύτερου παιδιού στην οικογένεια
 • παχυσαρκία ή έντονη εξάντληση/αδυνάτισμα του οργανισμού
Μια τέτοια «οπισθοδρόμηση» και απώλεια δεξιοτήτων μπορεί επίσης να συμβεί μετά από νέες ασθένειες, επιδείνωση χρόνιων προβλημάτων ή από συνδυασμό παραγόντων.
Ένα παιδί που έχει ήδη ιστορικό όπως οργανική βλάβη εγκεφάλου, υποξία που πέρασε παλαιότερα ή κάποιο παθολογικό γενετικό υπόβαθρο, μπορεί να εμφανίσει παλινδρόμηση μετά από πυρετό, ίωση/αναπνευστική λοίμωξη, εμβολιασμό, στρες κ.λπ.
Τι μπορούμε να κάνουμε;
 • Να εντοπίσουμε και, όσο γίνεται, να απομακρύνουμε την αιτία/παράγοντα που οδήγησε σε αυτή την οπισθοδρόμηση.
 • Να γίνει αξιολόγηση από παιδίατρο και παιδονευρολόγο.
 • Να ξεκινήσει υποστηρικτική παρέμβαση για τον μηχανισμό ανάπτυξης του λόγου.

Απλά μαθήματα για την ανάπτυξη του παιδιού σου

Καλωσορίσατε στο Genius – μια πλατφορμα που αφορα γονεις και παιδιά!

Πως μπορουμε να βοηθησουμε

Σκοπός μας